Η διαμεσολάβηση είναι ένας εναλλακτικός, εξωδικαστικός τρόπος επίλυσης διαφορών. Ένα αμερόληπτο, έμπειρο και ειδικά εκπαιδευμένο τρίτο πρόσωπο, ο διαμεσολαβητής, προσπαθεί να οδηγήσει τα μέρη στην εξεύρεση ενός κοινού τόπου συμφερόντων και την επίτευξη συμφωνίας. Είναι μία ευέλικτη διαδικασία, που πραγματοποιείται σε ουδέτερο τόπο, με εμπιστευτικό χαρακτήρα παρουσία των δικηγόρων των μερών και πού  είναι ασύγκριτα ταχύτερη και οικονομικότερη από τις συνήθεις δικαστικές διαδικασίες. Με τη διαμεσολάβηση, τα μέρη έχουν τον έλεγχο στο αποτέλεσμα, αποφεύγονται οι ψυχοφθόρες προστριβές και διατηρείται στο μέλλον μια βιώσιμη σχέση(προσωπική, φιλική η επαγγελματική) μεταξύ των μερών. Η συμφωνία ενσωματώνεται στο Πρακτικό της Διαμεσολάβησης και με απλή διαδικασία καθίσταται εκτελεστός τίτλος, έχει δηλαδή τη δεσμευτική ισχύ μιας δικαστικής απόφασης.

Προηγείται μια Αρχική Συνεδρία Διαμεσολάβησης κατά την οποία ενημερώνονται τα μέρη και οι δικηγόροι τους για τις διαδικασίες, στη συνέχεια υπογράφεται συμφωνία υπαγωγής στη διαμεσολάβηση και αποστέλλονται ενημερωτικά σημειώματα με τις θέσεις των μερών για τη διαφορά από τους δικηγόρους στον διαμεσολαβητή.

Η Αρχική Συνεδρία Διαμεσολάβησης έχει καταστεί υποχρεωτική με τον Ν.4640/2019 πριν τη συζήτηση της αγωγής στο δικαστήριο. Από 15/1/2020 ισχύει Υποχρεωτική Αρχική Συνεδρία (ΥΑΣ) Διαμεσολάβησης για τα οικογενειακά θέματα και από 15/3/2020 για όλες τις αγωγές ενώπιον του Πρωτοδικείου για ποσά άνω των €30.000.

Ο διαμεσολαβητής είναι ένας αμερόληπτος διαπιστευμένος τρίτος τεκμαιρόμενης αντικειμενικότητας. Επιλέγεται από κοινού από τα μέρη με βάση την προσωπικότητα,  το στυλ προσέγγισης, τις γνώσεις και την εξειδίκευσή του.. Είναι ειδικά εκπαιδευμένος σε νομικά ζητήματα, αλλά και σε τεχνικές ψυχολογίας και διαπραγμάτευσης ώστε να επιτευχθεί αποφορτισμένο, πολιτισμένο κλίμα. Με ανοικτού τύπου ερωτήσεις, ο διαμεσολαβητής διερευνά τους στόχους όταν ξεκίνησε η σχέση ή η συνεργασία και στη συνέχεια τι άλλαξε ώστε να βγουν στην επιφάνεια οι φόβοι, οι ανάγκες και οι επιθυμίες των μερών που οδηγούν στη σύγκρουση. Με σύνοψη και αναδιατύπωση, με διαχείριση προσδοκιών και διαχείριση ισορροπίας ρίσκου και ανταμοιβής, αλλά και αξιολόγησης κινδύνων, βοηθά τα μέρη να συνειδητοποιήσουν τις πραγματικές ανάγκες και τα συμφέροντά τους. Αφού εξουδετερωθεί η εχθρότητα, διερευνά εναλλακτικές λύσεις ώστε να βρεθεί ένα αμοιβαία αποδεκτό αποτέλεσμα, στο οποίο θα έχουν καθοδηγηθεί τα μέρη να σκεφτούν μόνα τους, ώστε να το υλοποιήσουν πολύ πιο εύκολα. Ο διαμεσολαβητής δεν εκδίδει απόφαση. Υποβοηθεί τα μέρη να σκεφτούν και να βρουν κοινά αποδεκτές λύσεις στα θέματά τους.

Η διαμεσολάβηση λαμβάνει χώρα σε κοινά αποδεκτό τόπο και χρόνο. Η συμφωνία ίσως επιτευχθεί μέσα σε λίγες ώρες, ενώ και σε πιο περίπλοκες υποθέσεις μπορεί η συμφωνία να επιτευχθεί μέσα σε λίγες μέρες. Αν δεν καταλήξει σε συμφωνία, ο Διαμεσολαβητής συντάσει ένα Πρακτικό Αποτυχίας της Διαμεσολάβησης.

Στη διαμεσολάβηση συμμετέχουν τα αντίδικα μέρη με τους δικηγόρους τους και ο διαμεσολαβητής. Η αποφασιστική αρμοδιότητα ανήκει στα μέρη και η συμφωνία που προκύπτει εξυπηρετεί τα συμφέροντα και τις ανάγκες τους. Τα μέρη προσέρχονται ελεύθερα στη διαμεσολάβηση και μπορούν να αποχωρήσουν οποιαδήποτε στιγμή χωρίς αιτιολόγηση. Δεν τηρούνται πρακτικά και οι συζητήσεις κατά τη διασολάβηση ΔΕΝ δεσμεύουν τα μέρη για το πώς θα διεξάγουν μεταγενέστερα μία δίκη.

Η διαμεσολάβηση λαμβάνει χώρα μόνο εφόσον το επιθυμούν τα μέρη (εκούσια υπαγωγή) και πριν ή και μετά την προσφυγή στη δικαιοσύνη. Καλύπτεται από πλήρη εχεμύθεια. Σε περίπτωση που η διαδικασία δεν καταλήξει σε ικανοποιητική και για τα δύο μέρη συμφωνία, τότε ακολουθείται η δικαστηριακή οδός. 

Η διαμεσολάβηση είναι μια εκούσια και εμπιστευτική διαδικασία. Είναι στην ουσία μια υποβοηθούμενη διαπραγμάτευση. Γίνεται όμως μετά από αποφόρτιση της έντασης μεταξύ των μερών και γεφύρωση των παρανοήσεων. Μη δεσμευτική, Μη επικριτική.

Χαρακτηρίζεται από Εξουσία δέσμευσης των μερών και Ουδετερότητα του διαμεσολαβητή.